اختلالات یادگیری

نگارش نمایش نامه‏ ، پیكره اصلی الگوی ایفای نقش است . در این مرحله ، كلیه فعالیت‏ها از شروع تا پایان به صورت محاوره‏ای نوشته می‏شود و دانش آموزان با كمك و همكاری مربی ، مراحل را می‏نویسند . اهداف اصلی موضوع درس باید در یكایك مراحل گنجانده شود . رعایت ارزش‏های اجتماعی و پرهیز از عادت‏های نامطلوب و محتواهای نامناسب الزامی است . بنابراین ، محتوای اصلی در ایفای نقش ، همین مرحله است وپیام اصلی درس باید در این قسمت مطرح واز طریق اجرای آن به دانش ‏آموزان منتقل شود . دانش‏ آموزان باید راه‏كارهای اجرایی را در مراحل بعد اجرا كنند . در این مرحله ، رعایت توان دانش آموزان ، اطلاعات و زمینه‏های فكری آنان اهمیت بسیار دارد .

نمایش نامه باید دارای ابتدا و انتها باشد و متن ، آموزش‏های لازم را بدهد . گر نمایش‏نامه مورد نظر خوب تنظیم نشود ، انگیزه دانش آموزان برای اجرا كاهش می‏یابد و ممكن است نمایش جذابیت مورد نظر را نداشته باشد . جملات باید حتی‏الامكان كوتاه و قابل فهم باشد و براساس بینش دانش آموزان تنظیم شود . بین جملات و تنظیم محتوا باید ارتباط و توالی منطقی وجود داشته باشد و موضوعات به صورت اصولی هم جهت باشند .

مرحله سوم : تعیین نقش‏ها

انتخاب بازیگران بر اساس توانایی وعلاقه آنان به نقش‏های مورد نظر ، مهم‏ترین بخش الگوی ایفای نقش است . فعالیت‏های لازم برای مراحل الگو ، دراین مرحله مشخص می‏گردد و تعداد نقش‏ها و گزینش افراد ودیگر موارد اجرایی باید مد نظر باشد . www.zibaweb.com

شناخت شخصیت افراد و ویؤگی‏های رفتاری ، ساختار بدنی ( قد ، وزن ، سن و .......) اهمیت زیادی دارد . معلم یا مربی در مقام كارگران نمایش ، قبل از هر چیز باید بازیگران را خوب بسنجد ، توانایی‏های آنان را بشناسد وبرای ایفای نقش‏های مورد نظر پیشنهاد كند. نظر دانش آموزان دیگر ، مشاهده گران ،نیز در این انتخاب موثر است .

گفتنی است كه تفسیر و تبیین نقش‏های مثبت ومنفی ارزش بسیار دارد ، زیر ممكن است بعضی نقش‏ها كه به ظاهر منفی باشد ، ثار سوإـی برفرگیرندگان بگذارد . بنابراین نباید شخصیت افراد را براساس نقش‏ها تعریف كرد . به علاوه ، در درس‏های دیگر نقش‏‏ها باید عوض شود و یك نفر ، همیشه بازیگر یك نوع نقش نباشد .

مرحله چهارم : تهیه امكانات و تجهیزات لازم

براساس نمایش‏نامه تدوین شده ، امكانات مورد نظر باید شناسایی و فراهم گردد . نقش این وسایل در تكوین و تقویت روند اجرا و ثر گذاری نمایش‏نامه ، بسیار مهم است و به ویؤه برای فرگیرندگان جذابیت و كشش خاصی دارد . ساخت فضا ، صحنه‏آرایی مناسب و دیگر ملزومات یا امكانات ، باید فراهم آید و نحوه كاربردآن‏ها برای بازیگران تشریـح شود . بهتر است از وسایل ساده و قابل دسترس استفاده شود و وسایل صحنه را حتی الامكان خود دانش آموزان بسازند .

مرحله پنجم : آمادگی وتمرین مقدماتی

پس از تعیین نقش‏ها و تشریح وظایف ، باید آمادگی هایی كسب شود . باراهنمایی مربی گروه ، بازیگران باید به تمرین مقدماتی بپردازند و از جمله این آمادگی‏ها می‏توان به موارد زیر اشاره كرد :

7. حفظ كردن نقش‏ مربوط به خود .

8. مطالعه دقیق تمام نمایش‏نامه برای اطلاع از نقش دیگران .

9. شناخت چهره‏ها و گریم صورت و دیگر اعضا در صورت نیاز .

10. شناخت و ساخت وسایل و امكانات .

11. شناخت و تمرین مراحل اجرایی به صورت متوالی .

مرحله ششم : اجرا و دادن نمایـش

در این مرحله ، گروه بازیگران در حضور بقیه دانش آموزان و مربی ، نقش‏های خود را اجرا می‏كنند .حضور مربی در مقام هدایت كننده و كارگردان ، اهمیت بسیار دارد . او باید بازیگران را به صورت غیر مستقیم هدایت كند . مرحله اجرایی الگوی ایفای نقش و انجام دادن نمایش در كلاس ، مرحله اصلی است . در این مرحله ، تماشگران بادقت و رعایت دقیق نظم ، روند نمایش را تماشا و در صورت امكان ، نكات مهم و نظریات اصلاحی خویش را یادداشت می‏كنند . گفتنی است كه دیگر اهداف و انتظارات آموزش و پرورش باید در رفتار و گفتار بازیگران نمایان شود. همچنین توجه شود كه روند اجرایی نمایش ، اهداف را تحت الشعاع قرار ندهد و روش از اهداف دور نشود .

مرحله هفتم : بحث ، بررسی و ارزشیابی

پس از اتمام مرحله اجرایی ، تماشگران به صورت گروهی و با هدایت معلم به ارزشیابی و بررسی كلیه مراحل اجرا می‏پردازند و انتقادات و پیشنهادهای خود را اراإـه می‏دهند . هدف از این مرحله اصلاح وتقویت نكات مثبت و رفع نكات منفی نمایش‏نامه و اجرای نقش‏هاست . پس كلیه نظریات باید در تصمیمات بعدی ملحوظ شود .

این پیشنهاد‏ها ، برای معلم ، كه كارگردان نمایش‏نامه است ، اهمیت بسیار دارد . زیرا با رعایت آن‏ها ، ثر بخشی روش افزایش می‏یابد . در این مرحله ، دریافت و تثیر نمایش‏نامه و روند اجرایی آن بر دانش آموزان نیز باید بررسی و تحلیل گردد و گر آزمــــونی از محتوای فعالیت ، برنامـــه‏ریـــزی و اجرا شــــود ، بسیار مفید خواهد بــــــود » ( فضلی‏خانی ، 1378 ، ص 95 )    www.zibaweb.com

این الگو برای یاددادن نحوه طبقه بندی كردن ، نحوه فكر كردن و چگونگی دریافت مفهوم به دانش آموزان اهمیت دارد ، در این الگو معلم به عنوان حامی و هدایت گر فرضیه‏ های دانش آموزان است به نحوی كه از قبل مفاهیم را انتخاب و در نمونه‏های مثبت ومنفی سازمان می‏دهد و فرگیران را جهت نیل به این مفهوم هدایت می‏كند . این الگو دانش آموزان را قادر به ، مفهوم سازی پیشرفته ، مفاهیم خاص ، استدلال استقرایی ، تسلط و گاهی به چشم اندازها ، دور نما ، تحمل ابهام ، و حساسیت به استدلال منطقی در ارتباطات می‏نماید ( خورشیدی و غندالی ، 1379 ) .

« دریافت مفهوم عبارت از جستجو و فهرست نمودهایی است كه از آن برای تمیز نمونه‏ها از غیر نمونه‏های طبقات استفاده می‏شود . در این الگو از دانش آموز می‏خواهد مثالهایی كه شامل ویؤگی‏هایی از آن مفهــوم است را با مثال‏های دیگری كه شامل آن نمودها نیست مقایسه و مقابله كند و بدینوسیله نمودهای مقوله‏ای را كه در حال حاضر در ذهن فرد دیگر وجود دارد كشف نماید . الگوی دریافت مفهوم برای معلمان در زمانی وسیله ارزشیابی خوبی است كه بخواهند تعیین كنند كه افكار مهم اراإـه شده قبلی بخوبی آموخته شده باشد . این الگو به سرعت عمق فهم دانش‏ آموزان را آشكار می‏سازد و دانش‏ قبلی آنان را تقویت می‏كند . این الگو نه تنها می‏تواند مجموعه‏ای وسیع ازكاوشگریهای را به درون زمینه‏های مهم آموزشی وارد سازد ، بلكه می‏تواند بررسی‏های استقرایی موجود را اعتلا بخشد ( خورشیدی و غندالی ، 1379 ، ص 150) .